WEDHARAN SERAT UTTAMOPADESA

Serat Uttamopadesa

Piwulang I

SANGKANING DUMADI

Hyang Manon minangka Sangkaning Sedaya Dumadi
Sedaya ingkang wonten punika boten dumadi saking tanpa asal, nanging wonten sumbering kawontenaning sedaya, inggih punika Hyang Manon, Sang Asal lan Sang Wijiling Dumadi.
Sapa ingkang nyumêrêpi asalipun dumadi, badhé langkung mangertos dhateng tegesipun gesang.

Panguripan minangka Nugrahaning Sih Ilahi
Saderengipun janma saged ngupadi kawruh lan pangertosan, Hyang Manon sampun rumiyin maringi nugrahaning gesang lumantar ambegan.
Ambegan punika pratandha sepi ingkang nyariyosaken bilih Sih Ilahi tansah makarya.

Janma minangka Titah ing Salebeting Cakraning Dumadi
Janma boten dados punjering sedaya, nanging satunggaling bagian saking agenging tatanan dumadi ingkang lumampah miturut karsaning Hyang Manon.
Luhuripun janma boten awit nguwasani sedaya, nanging awit saged mangertosi lan njagi kaselarasan.

Bhuwana Alit minangka Pantulan Bhuwana Ageng
Ing salebeting dhiri janma wonten pratandha saking jagad ageng. Ambegan, cipta, rasa, saha budi dados kaca kangge nyumêrêpi tatananing dumadi.
Sapa ingkang saged maos jagad alit ing salebeting dhirinipun, badhé nyumêrêpi rahsaning jagad ageng.

Sangkaning Dumadi tumuju Pangertosan lan Wangsul
Sedaya dumadi medal saking Hyang Manon lan badhé wangsul dhateng sumberipun. Lampahing janma inggih punika ngudi kawruh, ngresiki budi, saha nyumêrêpi margi wangsuling manah dhateng Sang Sumbering Panguripan.
Sangkaning dumadi dados wiwitaning lampah, lan wangsuling dumadi dados kasampurnaning lampah.

Piwulang II
JATI DIRI JANMA

Janma Sanès Namung Raga, Nanging Reroncening Jiwa lan Budi
Janma ingkang sejati boten namung kawawas saking raganipun, nanging saking cipta, rasa, lan budi ingkang dados pratandhaning kasadaran. Raga punika wadhah, dene rahsa lan budi dados pepadhanging lampah.
Sapa namung wanuh marang raga, dereng manggih jati dhirinipun.

Jati Diri Janma Kacetha Lumantar Panguninganing Mana
Jati dhiri boten kapanggih lumantar kamulyaning lahir, nanging lumantar manah ingkang saged nyumêrêpi asal, tujuan, lan tegesing gesang.
Ing sajroning manah ingkang meneng, swaraning kawruh sejati saged kapireng.

Janma Minangka Pangayom lan Panyambunging Bhuwana
Janma mapan wonten ing antawisipun bhuwana alit lan bhuwana ageng. Lumantar dhirinipun, kaselarasan antawisipun alam lan batin saged kawujud.
Ngreksa dhiri punika wiwitaning ngreksa jagad.

Pepetenging Pamrih Ngrenggani Pangenalan Jati Diri
Kathah janma kasasar ing lampah amargi kapilut déning pamrih, hawa, lan karep ingkang boten kaatur. Pepeteng punika ndadosaken janma tebih saking pepadhanging jati dhiri.
Manah ingkang kawengku déning pamrih, angel nyumêrêpi rahsaning jati.

Jati Diri Janma Wangsul Marang Sumbering Panguripan
Pungkasaning panguningan janma inggih punika nyumêrêpi bilih dhirinipun asal saking Hyang Manon lan tansah wonten ing pangayomaning Sih Ilahi.
Sapa ingkang manggih jati dhirinipun, badhé manggih tilasing Sang Sumber ing salebeting gesangipun.

Piwulang III
PEPADHANGING KAWRUH

Kawruh Sejati Minangka Pepadhang Ing Salebeting Lampah Janma
Kawruh sejati punika sanès namung kathahipun pangertosan, nanging pepadhanging manah ingkang nuntun janma supados saged mbedakaken ingkang leres lan ingkang nyasar.
Kawruh tanpa pepadhang manah namung dados tumpukan pangertosan.

Kawruh Lair lan Kawruh Batin Kedah Lumampah Sesarengan
Kawruh lahir maringi kapinteran tumrap jagad, dene kawruh batin maringi pangertosan tumrap dhiri lan asaling dumadi. Kalihipun kedah sami tinuntun déning budi utama.
Pinter tanpa wicaksana saged nyasar, wicaksana tanpa lampah saged kirang guna.

Kasunyatan Mboten Namung Katon déning Mripat, Nanging Dipun raos déning Manah
Kathah prakawis ingkang kasat mata, nanging boten sedaya ingkang sejati saged dipun ukur déning paningal. Mila janma kedah ngasah cipta, rasa, lan budi supados saged nyumêrêpi rahsaning kawruh.
Mripat mirsani wujud, nanging manah nyumêrêpi makna.

Pamrih lan Kaangkuhan Dados Pepalang Tumrap Kawruh Sejati
Manah ingkang kebak pamrih lan rumangsa sampurna badhé angel nampi pepadhanging kawruh. Amargi kawruh sejati namung tumuwuh ing papan ingkang andhap asor lan siyaga nampi.
Wadah ingkang kosong langkung saged nampi isi tinimbang ingkang sampun kebak.

Kawruh Sejati Kedah Dados Laku Ing Gesang
Kawruh ingkang sampun kapanggih kedah dados lampah, dados kabecikan, saha dados sih tumrap sasami. Amargi kawruh tanpa laku dereng ngantos dumugi kasampurnan.
Kawruh ingkang sejati badhé medal dados laku ingkang suci.

Piwulang IV
RESIKING CIPTA, RASA, LAN BUDI

Cipta Kedah Resik Saking Pepetenging Pamanggih
Cipta ingkang resik punika cipta ingkang boten kasêlêpan déning pamrih, pamanggih ingkang miring, saha karep ingkang nyasar. Lumantar cipta ingkang resik, janma saged mirsani kasunyatan kanthi cetha.
Cipta ingkang bening dados kaca kanggé nampeni pepadhanging kawruh.

Rasa Kedah Luhur Lumantar Welas Asih
Rasa ingkang luhur boten namung ngupadi kabingahan dhiri, nanging saged ngraosaken kasangsaran lan kabingahaning sesami. Saking rasa ingkang resik tuwuh welas asih lan katentreman.
Manah ingkang kebak sih, dados papan rawuhipun pepadhang Ilahi.

Budi Kedah Dados Panuntuning Lampah
Budi utama inggih punika daya ingkang nuntun cipta lan rasa supados lumampah wonten ing margi kabecikan. Janma ingkang luhur boten namung pinter, nanging saged milih ingkang leres.
Kawruh maringi pitedah, nanging budi ingkang maringi arah.

Ngendhaleni Hawa lan Pamrih Minangka Laku Nyuceni Dhiri
Kathah pepetenging manah asalipun saking hawa lan pamrih ingkang boten kaatur. Mila janma kedah sinau ngendhaleni karep, supados boten dados kawula saking kekajenganipun piyambak.
Sapa saged nguwasani dhirinipun, badhé langkung caket dhateng pepadhanging Hyang Manon.

Cipta, Rasa, lan Budi Ingkang Resik Dados Papaning Sih Ilahi
Nalika cipta sampun bening, rasa sampun luhur, lan budi sampun utama, janma saged dados wadhah tumraping Sih Ilahi. Saking ngriku, lampah gesang dados pepadhang tumrap sesami.
Resiking cipta, rasa, lan budi mbikak margi tumuju pangenalan dhateng Hyang Manon.

Piwulang V
LAKU SIH

Sih Ingkang Sejati Kedah Dados Lampah
Sih ingkang namung wonten ing pangertosan dereng ngantos dados kasampurnan. Sih ingkang sejati kedah medal dados lampah, dados pangucap ingkang leres, saha dados tumindak ingkang migunani tumrap sesami.
Sih ingkang boten dipun lampahi namung dados pangajeng-ajeng, nanging sih ingkang dipun lampahi dados pepadhang.

Janma Ingkang Nampi Sih Dados Panyalur Sih
Sapa ingkang sampun ngrasuk Sih Ilahi ing manahipun, kedah saged maringi sih dhateng sesami. Amargi sih punika boten dipun simpen, nanging dipun lantaraken supados dados berkah tumraping jagad.
Wadhah ingkang kebak sih badhé ngluberaken sih.

Laku Sih Kawujud Lumantar Welas Asih lan Kabecikan
Laku sih boten namung lumantar tembung ingkang endah, nanging lumantar pitulungan, pangapunten, andhap asor, saha tumindak ingkang ngangkat drajat sesami.
Sih ingkang sejati ndadosaken lara dados entheng lan peteng dados padhang.

Laku Sih Nuntun Janma Dados Pepadhang Tumrap Jagad
Janma ingkang lumampah wonten ing sih boten namung ngudi kabecikan kanggé piyambak, nanging dados pepadhang ing tengahing bebrayan. Saking lampahipun, tiyang sanès saged nemu pangajeng-ajeng lan katentreman.
Siji lampah kabecikan saged dados wijining pepadhang ingkang ageng.

Kasampurnaning Laku Inggih Punika Wangsul Dhateng Sih Ilahi
Pungkasaning lampah janma boten namung manggih kawruh, nanging manggih kasatunggalan manah kaliyan sumbering sih. Ing ngriku janma mangertos bilih asalipun, lampahipun, saha tujuanipun wonten ing pangayomaning Hyang Manon.
Saking Sih Ilahi janma miyos, lumantar Sih Ilahi janma lumampah, lan dhateng Sih Ilahi janma wangsul.

Piwulang VI
WANGSULING JANMA

Wangsuling Janma Dhateng Sangkaning Dumadi
Sedaya janma asal saking karsaning Hyang Manon, lan lampahing gesang punika minangka margi kangge wanuh dhateng asalipun. Wangsul inggih punika kasumerepan bilih gesang tansah wonten ing pangayomaning Sang Sumbering Panguripan.
Sapa ingkang mangertos sangkanipun, badhé manggih margi paranipun.

Wangsuling Janma Lumantar Padhanging Manah
Wangsul boten namung dipunmangertosi kanthi pikiran, nanging kedah dipun raosaken kanthi manah ingkang sampun resik. Cipta, rasa, lan budi ingkang luhur dados margi tumuju pepadhanging Sih Ilahi.
Manah ingkang bening saged nyumêrêpi pepadhanging Hyang Manon.

Wangsuling Janma Lumantar Laku Sih
Janma ingkang sampun nampi Sih Ilahi kedah nglampahi sih tumrap sesami. Amargi kasampurnaning lampah boten wonten ing kawruh kemawon, nanging wonten ing tumindak ingkang nglairaken kabecikan.
Sih ingkang dipunlampahi dados pratandha bilih janma sampun nyumêrêpi Sang Sumbering Sih.

Kasampurnaning Lampah Wangsuling Janma
Pungkasaning lampah janma inggih punika manggih katentreman ing salebeting Sih Ilahi, nalika cipta sampun padhang, rasa sampun luhur, lan budi sampun dados pepadhang tumrap jagad.
Saking Sih Ilahi janma miyos, lumantar Sih Ilahi janma lumampah, lan ing Sih Ilahi janma kawangsul.



Komentar