SERAT NAWA PRABODHA

NAWA PRABODHA

Pepadhanging Kasadharan Sejati

(Adhedhasar Piwulang Sêrat Uttamopadesa)

"Lampahan sangang pepadhanging kasadharan sejati, minangka woh saking resiking cipta, weninging rasa, lan luhuring karsa, tumuju gesang ingkang laras kaliyan Sang Sumbering Panguripan."

Nawa Prabodha inggih punika piwulang ngenani pepadhanging kasadharan sejati, minangka woh saking lampah pangresiking sukma ingkang sampun katindakaken lumantar Nawa Samadhi. Menawi Nawa Samadhi mulang caranipun ngresiki cipta, rasa, lan karsa, mila Nawa Prabodha nerangaken kados pundi pepadhanging kasadharan punika ngrembaka lan kasumurupan wonten ing lampahing gesang.

Prabodha boten dumadi kanthi dumadakan, lan boten saged dipun gayuh namung lumantar pangertosan. Prabodha medal nalika cipta sampun bening, rasa sampun wening, lan karsa sampun jejeg ngugemi bebener. Ing kahanan punika, kasadharan boten malih kaganggu dening pamrih, prasangka, utawi kagodhaning donya, nanging tansah madhangi sedaya panggalih, pangraos, lan tumindak.

Nawa Prabodha boten mulang laku samadhi malih, awit pangresiking sukma sampun kawedhar wonten ing Nawa Samadhi. Kitab punika langkung nedahaken wohing samadhi, yaiku owahing budi pekerti, kawicaksanan, sih, katentreman, lan kasetyan ingkang saya ngrembaka sajroning gesang. Pepadhanging kasadharan sejati tansah kasumurupan lumantar lampah ingkang jujur, andhap asor, welas asih, adil, lan migunani tumrap sapadha.

Nawa Prabodha Minangka Wohing Nawa Samadhi.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, Nawa Prabodha minangka ancasing pangrembakan batin, nanging dudu pungkasaning lampah gesang. Prabodha minangka pratandha bilih pangresiking cipta, rasa, lan karsa sampun nuwuhaken pepadhanging kasadharan ingkang jejeg. Janma boten namung mangertos kasunyatan, nanging sampun nguripaken kasunyatan punika ing saben tembung, tumindak, lan pangabdianipun.

Pamawas Jroning Batin lan Nawa Samadhi dados margi kangge nyucekaken sukma. Nalika sukma sampun resik, pepadhanging Prabodha medal kanthi alami. Mila Prabodha boten saged dipun padosi kanthi pameksa, lan boten ugi medal amargi pengalaman batin ingkang ngedab-edabi. Prabodha tuwuh saking laku ingkang ajeg, resiking budi pekerti, lan kasetyan ngugemi bebener.

Janma ingkang sampun ngancik Nawa Prabodha boten dipun ukur saking kathahing kawruh, suwening samadhi, utawi pangaken bilih sampun nggayuh kasampurnan. Ukuranipun wonten ing sipatipun ingkang saya andhap asor, saya welas asih, saya jujur, saya tanggel jawab, saya adil, lan saya migunani tumrap bebrayan. Pepadhanging kasadharan tansah madhangi lampahipun tanpa kedah dipun pameraken.

Mila, Nawa Prabodha minangka pratandha bilih kasunyatan sampun dados uriping gesang. Cipta, rasa, lan karsa sampun laras dados satunggaling lampah ingkang tansah tumuju dhateng kautaman. Mangka pepadhanging kasadharan sejati boten namung madhangi dhirinipun piyambak, nanging ugi maringi pepadhang tumrap sesami lan bebrayan.

Nawa Prabodha kapérang dados sangang pepadhanging kasadharan, inggih punika:

1. Prabodha Jati — Kaweninganing Eling.

"Prabodha Jati minangka wiwitaning pepadhanging kasadharan sejati. Ing tataran punika, eling boten namung dados pangeling-eling tumrap dhiri, nanging sampun dados sipat ingkang tansah madhangi cipta, rasa, lan karsa. Janma mangertos jatining gesang, ngraosaken ancasing lampah, lan ngugemi bebener minangka dhasaring sedaya tumindak. Eling tansah kaasta ing saben panggalih, pangraos, lan lampah, satemah gesang saya laras kaliyan Sang Sumbering Panguripan."

Prabodha Jati minangka pratandha bilih pepadhanging kasadharan wiwit mapan ing salebeting sukma. Janma boten malih gesang namung miturut pepénginaning raga utawi pangajabing hawa nepsu, nanging sampun mangertos bilih gesang punika minangka papan ngrembakakaken kautaman lan ngugemi kasunyatan. Eling boten namung dumados nalika manembah utawi mawas dhiri, nanging tansah ngancani saben wekdal lan saben lampah.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, eling sejati tansah nuwuhaken tanggel jawab, andhap asor, lan kawicaksanan. Janma saya saged mbedakaken ingkang leres lan ingkang lepat tanpa dipun kuwasani dening pamrih. Saben pancasan dipun landhesi dening bebener, saben tembung dipun tata kanthi sih, lan saben tumindak dipun ancasaken kangge kabecikan. Mangka kaweninganing eling dados wiwitaning pepadhanging Prabodha ingkang badhe ngrembaka dhateng tataran salajengipun.

Pratandhaning Prabodha

• Tansah eling marang jatining gesang.

• Mawas dhiri kanthi jujur lan sareh.

• Nata cipta, rasa, lan karsa supaya tansah laras kaliyan bebener.

• Ngugemi kasunyatan ing saben tembung lan tumindak.

Piwulang

"Eling kang wening dadi wiwitaning pepadhanging kasadharan."

"Sapa kang mangertos jatining gesang, bakal jejeg nglampahi dalaning kautaman."

2. Prabodha Cipta — Pepadhanging Cipta.

"Prabodha Cipta minangka pepadhanging cipta ingkang sampun bening lumantar pangresiking sukma. Cipta boten malih kabekta dening pamrih, prasangka, utawi reribeding pikiran, nanging tansah madhangi pamawas kanthi kawicaksanan. Kanthi pepadhanging cipta punika, janma saged mbedakaken ingkang leres lan ingkang klentu, ngraosaken paugeraning kasunyatan, sarta ngarahaken sedaya panggalih lan tumindak tumuju kabecikan lan kautaman."

Prabodha Cipta nedahaken bilih pepadhanging kasadharan sampun madhangi cipta. Pikiran boten malih dados papaning reribed lan pasulayan, nanging dados pirantos kangge mangertosi kasunyatan kanthi sareh lan bening. Janma boten kesusu anggenipun netepaken pancasan, boten gampil kaprabawan dening panggodha, lan tansah nimbang sedaya prakawis kanthi kawicaksanan lan tanggel jawab.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, cipta ingkang padhang tansah nuwuhaken pamawas ingkang jejeg. Janma saged mangertosi bilih sedaya tumindak gadhah akibat, sedaya pangandika kedah dipun tata, lan sedaya pancasan prayogi dipun landhesi dening bebener. Pepadhanging cipta boten dipun ginakaken kangge ngluhuraken dhiri, nanging kangge maringi paedah tumrap sapadha lan ngreksa karukunaning gesang.

Pratandhaning Prabodha

• Cipta tansah bening lan sareh.

• Pamawas jejeg adhedhasar bebener.

• Wicaksana nalika netepaken pancasan.

• Pikiran tansah nuntun tumuju kautaman.

Piwulang

"Cipta kang padhang tansah nuntun lampah marang bebener."

"Pepadhanging pikiran nuwuhaken kawicaksanan, dudu gumunggung."

3. Prabodha Rasa — Weninging Ati.

"Prabodha Rasa minangka pepadhanging rasa ingkang sampun wening lumantar pangresiking sukma. Ati boten malih kaprabawan dening sengit, drengki, kumingsun, utawi pamrih pribadi, nanging tansah kapenuhan sih, pangaksama, lan katresnan tumrap sapadha. Kanthi rasa ingkang bening, janma saged ngraosaken kasunyatan kanthi manah ingkang tentrem lan welas asih."

Prabodha Rasa nedahaken bilih pepadhanging kasadharan sampun madhangi salebeting ati. Pangraos boten malih dados sumbering pasulayan, nanging dados sumbering karukunan lan kabecikan. Janma saged mangertosi kahananipun liyan, ngraosaken kabingahan lan kasangsaranipun sapadha, sarta tansah ngudi dalan ingkang nuwuhaken katentreman lan rukun.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, rasa ingkang sampun wening tansah nuwuhaken sih tanpa pilih kasih. Pangapura boten awujud tandha kekirangan, nanging pratandha bilih ati sampun kuwasa ngungkuli sengit lan drengki. Katresnan boten dumunung ing tembung kemawon, nanging kasumurupan lumantar tumindak ingkang tulus, sabar, lan migunani tumrap sesami.

Mangka pepadhanging rasa dados dhasaring sesrawungan ingkang kebak pakurmatan lan kautaman.

Pratandhaning Prabodha

• Ati tansah tentrem lan wening.

• Welas asih tanpa mbedak-bedakaken.

• Gampil paring pangapura.

• Rukun lan ngajeni sapadha.

• Katresnan kawujud lumantar laku.

Piwulang

"Ati kang wening nglairake sih tanpa pamrih."

"Pepadhanging rasa katon saka welas asih lan pangapura, dudu saka tembung kang endah."

4. Prabodha Budi — Luhuring Kabecikan.

"Prabodha Budi minangka pepadhanging budi ingkang sampun tuwuh lumantar pangresiking cipta, rasa, lan karsa. Budi boten namung mangertos bebener, nanging sampun dados dhasaring saben pamawas, pangandika, lan tumindak. Kabecikan boten malih dipun lampahi amargi kuwajiban, nanging sampun dados sipat ingkang ngrembaka kanthi alami sajroning gesang."

Prabodha Budi nedahaken bilih pepadhanging kasadharan sampun ngrembaka dados luhuring budi pekerti. Janma tansah ngugemi kajujuran, kaadilan, lan tanggel jawab tanpa dipun peksi utawi dipun awasi. Sedaya pancasan dipun landhesi dening kawicaksanan, dene sedaya tumindak tansah ngarah tumuju karukunan lan kabecikan. Budi ingkang padhang boten ngudi kauntungan pribadi, nanging tansah ngupadi paedah tumrap sapadha lan bebrayan.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, luhuring budi kasumurupan boten saking kathahing kawruh, nanging saking kasetyan ngugemi bebener ing saben lampah. Janma ingkang sampun ngancik Prabodha Budi boten remen ngluhuraken dhirinipun, nanging saya andhap asor, saya jejeg netepi janji, lan saya saguh nampani tanggel jawab. Kabecikan sampun dados pakulinan, dudu namung ancas ingkang dipun gayuh.

Pepadhanging budi punika dados dhasaring kapitadosan. Sapa kemawon ingkang sesrawungan kaliyan piyambakipun badhe ngraosaken kajujuran, kawicaksanan, lan katentreman ing saben tembung lan tumindak. Mangka luhuring kabecikan boten namung ngluhuraken pribadi, nanging ugi dados pepadhang tumrap bebrayan.

Pratandhaning Prabodha

• Kajujuran dados wataking gesang.

• Tanggel jawab dipun emban kanthi setya.

• Kaadilan dados dhasaring pancasan.

• Kawicaksanan nuntun saben tumindak.

• Kabecikan dados pakulinan saben dinten.

Piwulang

"Luhuring budi kasumurupan saka kabecikan kang tansah katindakake."

"Pepadhanging budi boten ngluhuraken dhiri, nanging ngluhuraken bebener lan paedah tumrap sapadha."

5. Prabodha Sih — Tumuwuhing Welas Asih.

"Prabodha Sih minangka pepadhanging sih ingkang tuwuh kanthi alami saking sukma ingkang sampun wening. Sih boten malih winates tumrap dhiri utawi golongan, nanging ngrembaka dados katresnan tumrap sapadha, bebrayan, alam, lan sedaya dumadi. Kanthi sih ingkang sejati, saben pangandika, tumindak, lan lampahing gesang tansah nuwuhaken katentreman, karukunan, lan kabecikan."

Prabodha Sih nedahaken bilih pepadhanging kasadharan sampun ngrembaka dados welas asih ingkang tanpa pamrih. Janma boten malih nresnani amargi ngarep-arep piwales, nanging amargi sih sampun dados sipat ingkang nguripi sukmanipun. Saben sesrawungan tansah dipun landhesi dening pakurmatan, tepa salira, lan pangajab supados sedaya dumadi saged ngraosaken katentreman lan kabingahan.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, sih sejati boten namung kasumurupan lumantar rasa, nanging kedah kawujud dados lampah nyata. Janma remen tetulung tanpa milih, ngreksa karukunan ing bebrayan, ngajeni bedaning pamawas, lan ngreksa alam minangka papan panguripan bebarengan. Pepadhanging sih tansah nyawiji kaliyan kawicaksanan, satemah kabecikan ingkang katindakaken boten namung migunani tumrap satunggal tiyang, nanging ugi maringi paedah tumrap sesami lan alam saisinipun.

Sih ingkang sampun dados sipat boten owah amargi untung lan rugi, boten surut amargi dipun sengiti, lan boten sirna amargi boten dipun pangenal. Mangka tumuwuhing welas asih dados pratandha bilih pepadhanging kasadharan sampun ngrembaka ing sajroning gesang, lan janma saya laras kaliyan karsaning Sang Sumbering Panguripan.

Pratandhaning Prabodha

• Welas asih tanpa pamrih.

• Remen tetulung lan ngayomi sapadha.

• Ngajeni martabat sedaya janma.

• Ngreksa alam lan sedaya dumadi.

• Nuwuhaken rukun lan katentreman ing bebrayan.

Piwulang

"Sih sejati boten nyuwun piwales, nanging tansah maringi kabecikan."

"Pepadhanging sih kasumurupan lumantar tumindak ingkang migunani tumrap sapadha lan sedaya dumadi."

6. Prabodha Kawruh — Padhanging Pangertosan.

"Prabodha Kawruh minangka pepadhanging pangertosan ingkang sampun ngrembaka dados kawicaksanan. Kawruh boten malih namung dipun mangertosi lumantar nalar, nanging sampun dados pepadhang ingkang nuntun cipta, rasa, lan karsa. Kanthi pangertosan ingkang padhang, janma saged nyumurupi kasalarasan antawisipun dhiri, alam, sesami, lan Sang Sumbering Panguripan."

Prabodha Kawruh nedahaken bilih pepadhanging kasadharan sampun nuwuhaken kawicaksanan ing salebeting gesang. Janma boten malih ngudi kawruh kangge ngluhuraken dhiri, nanging ngginakaken pangertosan minangka sarana ngugemi bebener lan maringi paedah tumrap sapadha. Sedaya kawruh ingkang dipun gadhahi tansah dipun tata kanthi andhap asor, satemah saya kathah mangertos, saya kathah ugi ngraosaken bilih gesang punika kebak piwulang ingkang tanpa wekas.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, pangertosan sejati kasumurupan nalika kawruh nyawiji kaliyan budi lan sih. Janma saged mangertosi paugeraning gesang, ngajeni tatananing alam, lan ngreksa karukunan minangka perangan saking kasunyatan. Kawicaksanan boten medal saking kathahing tetembungan, nanging saking kasagedan netepaken kawruh kanthi leres, adil, lan migunani tumrap bebrayan.

Pepadhanging pangertosan tansah nuwuhaken rasa andhap asor. Janma boten rumangsa paling mangertos, nanging tansah mbikak manah kangge sinau, mirengaken, lan nampi piwulang saking gesang. Mangka kawruh dados pepadhang ingkang madhangi lampah, dudu pirantos kangge gumunggung utawi mbeneraken dhiri piyambak.

Pratandhaning Prabodha

• Pangertosan tansah dipun landhesi kawicaksanan.

• Kawruh dipun ginakaken kangge kabecikan.

• Ngajeni paugeraning alam lan kasunyatan.

• Tansah mbikak manah kangge sinau.

• Andhap asor sanadyan saya kathah kawruh.

Piwulang

"Kawruh kang padhang nuwuhake kawicaksanan, dudu gumunggung."

"Saya jembar pangertosan, saya andhap asor anggone ngugemi kasunyatan."

7. Prabodha Tentrem — Kasalarasaning Cipta, Rasa, lan Karsa

"Prabodha Tentrem minangka pepadhanging katentreman batin ingkang tuwuh awit cipta, rasa, lan karsa sampun laras dados satunggal. Boten wonten malih pasulayan antawisipun pamawas, pangraos, lan pepénginan, nanging sedaya tansah tumuju dhateng bebener, kabecikan, lan karsaning Sang Sumbering Panguripan. Saking kasalarasan punika medal katentreman ingkang jejeg, kawicaksanan ingkang bening, lan kasetyan ing saben lampahing gesang."

Prabodha Tentrem nedahaken bilih pepadhanging kasadharan sampun ngrembaka dados katentreman sejati. Katentreman punika boten gumantung dhateng kahanan ing sanjawining dhiri, nanging medal saking kasalarasan batin. Nalika ngadhepi kabingahan utawi reribed, janma tetep jejeg, sareh, lan boten gampil kaguncang. Cipta tansah padhang, rasa tansah wening, lan karsa tansah ngugemi kautaman.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, katentreman sejati boten ateges bebas saking pacoban, nanging kasagedan nglampahi sedaya pacoban kanthi manah ingkang ayem lan budi ingkang wicaksana. Janma boten malih dipun kuwasani dening nesu, wedi, utawi pamrih, nanging tansah saged netepaken tumindak ingkang leres lan migunani. Katentreman punika kasumurupan lumantar kesabaran, keteguhan, lan pakurmatan tumrap sapadha.

Kasalarasaning cipta, rasa, lan karsa ndadosaken sedaya lampah saya laras kaliyan paugeraning kasunyatan. Janma boten namung manggih tentrem kangge dhirinipun piyambak, nanging ugi dados sumbering katentreman tumrap kulawarga, bebrayan, lan sesrawungan. Mangka Prabodha Tentrem dados pratandha bilih pepadhanging kasadharan sampun saya kukuh lan ngrembaka ing salebeting gesang.

Pratandhaning Prabodha

• Cipta, rasa, lan karsa tansah laras.

• Manah ayem nalika ngadhepi owah gingsiring kahanan.

• Sabar lan jejeg ing bebener.

• Kawicaksanan madhangi saben pancasan.

• Dados sumbering rukun lan katentreman tumrap sapadha.

Piwulang

"Katentreman sejati tuwuh saka kasalarasaning cipta, rasa, lan karsa."

"Manah kang tentrem boten kaguncang dening owah gingsiring donya, awit tansah jejeg ngugemi bebener."

8. Prabodha Suci — Sirnaning Pamrih Pribadi.

"Prabodha Suci minangka pepadhanging kasucening sukma nalika pamrih pribadi sampun saya sirna. Janma boten malih kaiket dening kadonyan, kaluhuran, utawi kapentingan pribadi, nanging tansah ngugemi katulusan, kasetyan, lan bebener. Saben panggalih, pangraos, lan tumindak kasurung dening sih, kawicaksanan, sarta kasalarasan kaliyan Sang Sumbering Panguripan."

Prabodha Suci nedahaken bilih pepadhanging kasadharan sampun ngrembaka ngluwihi kapentingan pribadi. Janma boten malih ngudi pakurmatan, pamuji, utawi kamulyaning dhiri minangka ancasing lampah. Kabecikan ingkang katindakaken medal saking katulusaning manah, boten awit ngarep-arep piwales utawi pangalembana. Kasucening sukma ndadosaken saben lampah saya prasaja, sareh, lan jejeg ngugemi kautaman.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, sirnaning pamrih pribadi boten ateges nilar kuwajiban utawi boten gadhah ancas ing gesang. Kosokwangsulipun, janma saya tanggel jawab anggenipun nglampahi pakaryan, ngabdi dhateng kulawarga, bebrayan, lan sesami, tanpa dipun kuwasani dening kapentingan pribadi. Katulusan punika nuwuhaken kapitadosan, dene kasucening sukma madhangi saben tembung lan tumindak.

Janma ingkang sampun ngancik Prabodha Suci tansah nampi kasil lan pacoban kanthi manah ingkang sareh. Boten gumunggung nalika pinaringan kabingahan, lan boten semplah nalika ngadhepi reribed. Sedaya dipun tampi minangka piwulang kang ngluhuraken budi lan ngukuhaken kasetyan dhateng bebener.

Mangka sirnaning pamrih pribadi dados pratandha bilih pepadhanging kasadharan sampun saya mateng lan kasucening sukma sampun kasumurupan ing lampahing gesang.

Pratandhaning Prabodha

• Katulusan dados dhasaring tumindak.

• Prasaja lan boten gumunggung.

• Tanggel jawab tanpa pamrih pribadi.

• Sareh nampi kabingahan lan pacoban.

• Setya ngugemi bebener lan kautaman.

Piwulang

"Kasucening sukma kasumurupan nalika pamrih pribadi saya sirna."

"Katulusan tanpa pamrih minangka pepadhanging budi ingkang sejati."

9. Prabodha Sampurna — Kasalarasan Kaliyan Sang Sumbering.

"Prabodha Sampurna minangka pepadhanging kasadharan ingkang sampun kasembadan. Cipta, rasa, lan karsa sampun laras kaliyan bebener, satemah sedaya pamawas, pangandika, lan tumindak tansah kaarahaken dhateng kautaman. Janma gesang kanthi eling ingkang jejeg, sumarah kanthi tulus, lan tansah nyandhing dhateng Sang Sumbering Panguripan minangka asal, panuntun, lan ancasing sedaya dumadi."

Prabodha Sampurna nedahaken kasampurnaning pepadhanging kasadharan minangka woh saking lampah ing Nawa Tataraning Cetana lan Nawa Samadhi.

Janma boten namung mangertos kasunyatan, nanging sampun nguripaken kasunyatan punika ing saben lampahing gesang. Pepadhanging kasadharan tansah madhangi cipta, ngeningaken rasa, lan ngluhuraken karsa, satemah sedaya tumindak tansah nglairaken kabecikan lan katentreman.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, kasampurnaning Prabodha boten kasumurupan saking inggilipun kawruh utawi jeroning pengalaman batin, nanging saking kasetyan ngugemi bebener lan sih ing saben dinten. Janma ingkang sampun ngancik Prabodha Sampurna tansah jejeg ing kajujuran, andhap asor ing pakarti, welas asih dhateng sapadha, lan migunani tumrap bebrayan.

Gesangipun dados pepadhang kang nuntun, boten amargi ngudi pakurmatan, nanging amargi kasunyatan sampun dados napasing lampah.

Kasalarasan kaliyan Sang Sumbering Panguripan boten ateges nilar donya, nanging nglampahi gesang kanthi eling bilih sedaya asalipun saking Panjenenganipun, lumampah miturut paugeraning bebener, lan ngginakaken sedaya peparing kangge kabecikan.

Mangka, Prabodha Sampurna dados pamuputing pepadhanging kasadharan, nalika cipta, rasa, lan karsa sampun nyawiji ing laku kautaman lan tansah nyawisaken katentreman tumrap dhiri, sesami, lan alam saisinipun.

Pratandhaning Prabodha

• Cipta, rasa, lan karsa tansah laras kaliyan bebener.

• Gesang dipun landhesi dening sih, kawicaksanan, lan kajujuran.

• Sumarah tanpa nilar tanggel jawab.

• Dados pepadhang lan paedah tumrap sapadha.

• Tansah eling lan nyandhing dhateng Sang Sumbering Panguripan.

Piwulang

"Kasampurnaning Prabodha kasumurupan nalika gesang sampun laras kaliyan Sang Sumbering Panguripan."

"Pepadhanging kasadharan sejati tansah kawujud lumantar luhuring budi, weninging rasa, lan kautamaning lampah."

PANUTUP

Nawa Prabodha minangka pamuputing lampah batin ingkang kawedhar wonten ing Pustaka Cetanaprabodha. Menawi Nawa Tataraning Cetana maringi pangertosan bab mundhaking kasadharan, lan Nawa Samadhi nuntun lampah pangresiking cipta, rasa, lan karsa, mila Nawa Prabodha nedahaken wohing lampah punika, inggih pepadhanging kasadharan sejati ingkang kasumurupan lumantar luhuring budi pekerti lan kautamaning gesang.

Prabodha boten namung ateges mangertos kathahing kawruh, lan boten ugi namung ngraosaken katentreman batin. Prabodha ingkang sejati kasumurupan nalika cipta tansah bening, rasa tansah wening, lan karsa tansah jejeg ngugemi bebener. Pepadhanging kasadharan punika lajeng madhangi saben panggalih, pangandika, lan tumindak, satemah sedaya lampahing gesang tansah nuwuhaken sih, kawicaksanan, katentreman, lan kabecikan tumrap sapadha.

Miturut piwulang ing Sêrat Uttamopadesa, pepadhang sejati boten nate kapisah saking laku utama. Janma ingkang sampun ngancik Prabodha boten ngugemi kamulyaning dhiri, boten ngudi pangalembana, lan boten rumangsa langkung luhur tinimbang liyan. Kosokwangsulipun, piyambakipun saya andhap asor, saya jujur, saya remen tetulung, saya ngajeni sesami, saha saya setya ngugemi paugeraning kasunyatan. Kawruh dados kawicaksanan, rasa dados sih, lan budi dados pepadhanging lampah.

Ananging, Prabodha ugi boten dados pungkasaning lampah. Pepadhanging kasadharan kedah tansah kauri-uri lumantar laku ingkang ajeg, awit gesang tansah maringi piwulang lan wewarah anyar. Saben dinten dados papan nglestantunaken resiking manah, ngukuhaken budi pekerti, lan ngrembakakaken sih tumrap sedaya dumadi. Mangka pepadhang boten namung madhangi dhiri piyambak, nanging ugi madhangi kulawarga, bebrayan, bangsa, lan alam papan panguripan.

Mugi sedaya ingkang maos lan nglampahi piwulang punika tansah kasinungan pepadhanging cipta, weninging rasa, luhuring budi, lan jejeging karsa. Mugi gesang tansah laras kaliyan Sang Sumbering Panguripan, ngugemi bebener tanpa kendhat, nglestantunaken sih tanpa pamrih, sarta maringi paedah tumrap sesami lan sedaya dumadi. Awit ing kono pepadhanging Prabodha boten namung dados kawruh, nanging dados uriping gesang ingkang nuntun janma tumuju kautaman lan katentreman sejati.

ARTIKEL-ARTIKEL LAINNYA:

NAWA PAMBENING, 9 LAKU PRAKTIS.

9 PRINSIP MEMAHAMI KEHIDUPAN.